„Czy możemy być bezpieczni bez odporności społecznej?” to tytuł panelu z udziałem przedstawicieli Ośrodków Działaj Lokalnie, prowadzonego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce podczas X Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych, które odbyło się w dniach 15-16 października w Warszawie.
„Nikt nie przybędzie szybciej z pomocą niż sąsiad”. To jedna z tez, które przedstawił Paweł Łukasiak, Prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, mówiąc o roli lokalnych wspólnot w budowaniu odporności społecznej i roli organizacji pozarządowych w jej wzmacnianiu. Do rozmowy, którą prowadził Tomasz Schimanek, ekspert Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, zaproszeni zostali przedstawiciele Ośrodków Działaj Lokalnie: Gabriela Góra, Prezeska Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej, Dorota Goetz, Prezeska LGD Partnerstwo Ducha Gór i Aleksander Jurzysta, Członek Zarządu Stowarzyszenia Czajnia, organizacji, które wielokrotnie stawiały czoła trudnym sytuacjom wywołanym wydarzeniami ostatnich lat.
„W czasach, gdy mierzymy się z wieloma nakładającymi się kryzysami, aktywizacja społeczności lokalnych zyskuje nowe znaczenie. Wspólne inicjatywy, spotkania czy działania sąsiedzkie tworzą sieć relacji, która w trudnym momencie może okazać się bezcenna. Nie chodzi już tylko o integrację mieszkańców chodzi również o budowanie bezpieczeństwa” mówił w wystąpieniu otwierającym panel Prezes Paweł Łukasiak.
Dlatego tak ważne jest systematyczne wspieranie lokalnych organizacji, liderów i inicjatyw obywatelskich. Budowanie odporności społecznej było obrazowane przykładami programów takich jak: „Działaj Lokalnie” i ścieżki „Bezpieczna Polska Lokalnie”, realizowanej dzięki współpracy z Fundacją PKO Banku Polskiego, ale także programu „Lokalne Partnerstwa Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności”. Programy pomagają budować społeczną infrastrukturę bezpieczeństwa, której fundamentem są relacje, współpraca i wzajemna odpowiedzialność.
Przykłady konkretnych działań realizowanych w różnych częściach Polski pokazują, jak lokalne inicjatywy mogą zwiększać gotowość społeczności na sytuacje kryzysowe i wspierać bezpieczeństwo mieszkańców. Doświadczenia organizacji lokalnych przekonują, że bezpieczeństwo to nie tylko procedury, sprzęt i profesjonalne służby. Organizacje pozarządowe są tymi, które potrafią szybko i skutecznie zorganizować pomoc i wolontariuszy – zaufanie jakim darzą je mieszkańcy pozwalają przekuć spontaniczną chęć pomocy w skuteczne działanie.
Inicjatywa „Bezpieczna Polska Lokalnie” została dofinansowana przez Partnera Strategicznego- Fundację PKO Banku Polskiego i stanowi ścieżkę partnerską realizowaną w ramach programu „Działaj Lokalnie.” W roku 2026 w ramach ścieżki dofinansowano łącznie 225 projektów lokalnych służących budowaniu odporności społecznej na łączną kwotę blisko 5 mln zł. „Działaj Lokalnie” jest programem Polsko- Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce we współpracy z siecią Ośrodków Działaj Lokalnie. W ramach programu, na który PAFW przeznaczyła dotychczas ponad 90 milionów złotych, przez blisko 26 lat, przeprowadzono ponad 18 tysięcy lokalnych projektów.
Program „Lokalne Partnerstwa PAFW” ma na celu rozwój współpracy między uczestnikami rożnych programów Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności na rzecz tworzenia partnerstw mających realizować projekty ważne dla lokalnych społeczności. Od 2009 roku w ramach programu na terenie całej Polski powstały 92 partnerstwa w 141 gminach z udziałem ponad 1250 partnerów.
