W kwietniu zespół programu „Szkoła Ucząca Się” przeprowadził w Kijowie szkolenie dla dyrektorek i dyrektorów szkół z regionów Ukrainy najbardziej dotkniętych działaniami wojennymi: obwodów charkowskiego, czernihowskiego i dniepropietrowskiego. W spotkaniu uczestniczyło 17 nowo powołanych liderów edukacji, którzy na co dzień kierują szkołami funkcjonującymi w realiach wojny, często pracującymi zdalnie lub w warunkach schronów.
Szkolenie „Odporny dyrektor w Ukrainie kluczem do skutecznych organizacji oświatowych” było kolejnym etapem partnerstwa rozwijanego od sierpnia 2025 roku pomiędzy Centrum Edukacji Obywatelskiej a Akademią Nauczycielską działającą przy Charkowskim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla N. Karazina.
W ramach współpracy, czerpiąc z polskich Studiów Podyplomowych dla Liderów Oświaty i ukraińskich doświadczeń, powstał kurs wzmacniający przywództwo edukacyjne w warunkach kryzysu, rozwijający kompetencje radzenia sobie z traumą i stresem oraz redefiniujący rolę dyrektora szkoły jako lidera procesu uczenia się. Wizyta trenerów i ekspertów programu SUS w Kijowie miała na celu przygotowanie dyrektorów z Ukrainy do wdrażania tych rozwiązań w swoich szkołach.
Uczestnicy pracowali w trzech blokach tematycznych:
- Strategiczne przywództwo dyrektora w czasach kryzysu;
- Odporność dyrektora i szkoły – podejście wrażliwe na traumę;
- Od odporności do rozwoju – wsparcie uczenia się i ocenianie kształtujące.
Szkolenie miało charakter partnerski – opierało się na wymianie doświadczeń i wzajemnym uczeniu się ekspertów oraz praktyków z obu krajów. Program obejmował warsztaty i sesje prowadzone w parach polsko-ukraińskich. Eksperci dzielili się sprawdzonymi metodami pracy i rozwiązaniami wspierającymi rozwój szkoły w warunkach niepewności i ciągłej zmiany. Ważną częścią szkolenia była także praca grup seminaryjnych prowadzonych przez doświadczonych ukraińskich dyrektorów.
Jak podkreśla Sylwia Żmijewska-Kwiręg, dyrektorka programu „Szkoła Ucząca Się”: „Dyrektorzy przyjechali na szkolenie, zostawiając szkoły często w warunkach alarmów powietrznych i pracy w schronach. Mimo to z ogromnym zaangażowaniem uczestniczyli w każdej aktywności, planując konkretne zmiany w swoich placówkach. Proces uczenia się trwał nawet wtedy, gdy dwukrotnie alarm przeniósł nasze warsztaty do schronu. To doświadczenie bardzo nas związało i wzmocniło potrzebę dalszej wspólnej pracy”.
Uczestnicy zwracali uwagę na podobieństwo wyzwań stojących przed polskimi i ukraińskimi szkołami – m.in. w zakresie oceniania, współpracy z rodzicami oraz komunikacji w społeczności szkolnej. Jednocześnie polscy eksperci mogli czerpać z doświadczeń ukraińskich szkół w budowaniu społecznego wizerunku nauczycieli oraz organizacji edukacji zdalnej w sytuacjach kryzysowych.
Szkolenie stało się przestrzenią uczenia się, wzmacniania dyrektorów w przywództwie i budowania wspólnoty. Oto jak spotkanie podsumowała jedna z uczestniczek: „Cieszę się, że zebraliście tu nas wszystkich, bo pobyt tutaj utwierdził mnie w przekonaniu, że jesteśmy na dobrej drodze i że są ludzie gotowi wdrażać reformy, odcinając się od starego strachu. Większość z nas do tej pory działała w pojedynkę, własnymi siłami, ale teraz czuję, że każdy z nas poczuł się w tym procesie bardziej sprawczy”.
Przed uczestnikami kolejne spotkania online, które pozwolą utrwalać efekty pracy rozpoczętej w Kijowie oraz wspierać wdrażanie zmian w szkołach. Trwają również rozmowy o możliwościach rozszerzenia współpracy – łączeniu polskich i ukraińskich dyrektorów, budowaniu partnerskich relacji między szkołami oraz rozwijaniu przestrzeni do wspólnego uczenia się.
Szkolenie zostało zrealizowane w ramach programu „Szkoła Ucząca Się” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności dzięki dofinansowaniu ze środków programu „Przemiany w Regionie” (RITA), realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
