33 stypendystów z 10 krajów Europy Wschodniej, Południowego Kaukazu i Azji Centralnej rozpoczęło pobyt w Polsce w ramach dwudziestej siódmej edycji Programu Stypendialnego im. Lane’a Kirklanda. Inauguracja odbyła się w gościnnych progach Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego.
Stypendystów i zaproszonych gości, wśród których byli koordynatorzy i animatorzy programu, powitali prof. Ernest Zawada, Dziekan Wydziału Humanistyczno-Społecznego Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego oraz Katarzyna Świątkiewicz, Kierownik Programowa Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Agata Wierzbowska-Miazga, Prezeska Fundacji Liderzy Przemian.
Tematem przewodnim uroczystej inauguracji była misja zarówno Programu Kirklanda jak i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności – dzielenie się doświadczeniami Polski związanymi z transformacją. W przemówieniach temat skoku modernizacyjnego Polski, wejścia do Unii Europejskiej powiązany był z zachętą skierowaną do stypendystów, aby czas spędzony w Polsce – na wiodących uczelniach i podczas staży – wykorzystali możliwie najlepiej, przekładając polskie doświadczenia na obszary własnych zainteresowań naukowych i zawodowych.
„Program Kirklanda daje wam szansę na zanurzenie się w polskim życiu akademickim, badawczym i społecznym. Skorzystajcie z tego! Czerpcie z doświadczeń polskich uczelni, partnerów, organizacji pozarządowych i instytucji, z którymi będziecie współpracować; poznawajcie lokalne społeczności miast i wsi, które odwiedzicie. Korzystajcie z wiedzy i doświadczenia koordynatorów akademickich, opiekunów naukowych oraz animatorów kultury. Wszystkie te elementy są puzzlami, które składają się na polski sukces i doświadczenie, którymi Polska chce się z wami dzielić” mówiła witając stypendystów Katarzyna Świątkiewicz, Kierownik Programowa PAFW.
Wykład inauguracyjny „Czy nauka potrzebuje kultury? Czy kultura potrzebuje nauki” wygłosiła dr Agnieszka Będkowska-Kopczyk, pokazując bogactwo aspektów, które mieszczą się pod pojęciami „kultury” i „nauki”. Szczególnie adekwatne na początku pobytu akademickiego i badawczego stypendystów w Polsce było zagadnienie narodowego zróżnicowania kultur, w tym kultury podejścia i rozwiązywania problemów, i międzykulturowości i jej roli w tworzeniu nauki.
Podczas 10-dniowej orientacji w Bielsku-Białej, która miała na celu przygotowanie stypendystów do kilkumiesięcznego pobytu w Polsce, Kirklandyści poznawali polską kulturę materialna i niematerialną, spotkali się z lokalnymi samorządowcami i przedsiębiorcami, poznawali wybrane aspekty działania organizacji pozarządowych, poznawali Bielsko-Białą oraz okoliczne miejscowości, odkrywając ich walory turystyczne, a jednocześnie przyglądając się przemianom, jakie zaszły w tej części województwa śląskiego w ciągu ostatnich 35 lat, w szczególności roli decentralizacji i funduszy europejskich w rozwoju regionu.
Program Stypendialny im. Lane’a Kirklanda, realizowany od 2000 roku, ma na celu przekazywanie polskich doświadczeń w zakresie transformacji ustrojowej przedstawicielom krajów Regionu. Odbywa się to podczas dwusemestralnych studiów uzupełniających na polskich uczelniach, a od roku 2016 oferta ta została wzbogacona o jednosemestralne studia dla naukowców – „Kirkland Research”. Obecnie program jest adresowany do kandydatów z Ukrainy, Białorusi, a także Mołdawii, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Kazachstanu, Kirgistanu, Uzbekistanu i Tadżykistanu. W ramach indywidualnych trybów nauczania stypendyści Kirklanda zajmują się wybranymi aspektami ekonomii i zarządzania, administracji publicznej i biznesu, prawa, nauk społecznych i politycznych. Inicjatorem i fundatorem programu jest Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności, a realizatorem Fundacja Liderzy Przemian.
Tegoroczna grupa stypendystów liczy 30 uczestników Programu Kirklanda i 3 naukowców ścieżki Kirkland Research, w tym: 4 osób z Armenii, 3 z Azerbejdżanu, 2 z Białorusi, 10 z Gruzji 4 osób, 1 z Kazachstanu, 4 z Kirgistanu, 1 z Mołdawii, 2 z Tadżykistanu, 4 z Ukrainy i 2 z Uzbekistanu.
Rokrocznie w programie uczestniczy około 38 stypendystów. W latach 2000-2026 program ukończyło 1145 osób z 13 krajów (1083 stypendystów Programu Kirklanda oraz 62 stypendystów „Kirkland Research”), w tym: 583 z Ukrainy, z Białorusi – 200 z Gruzji – 85, z Rosji – 69, Armenii – 59, Kazachstanu – 37, Mołdawii – 26, z Kirgistanu – 25, Azerbejdżanu – 17, Uzbekistanu – 13 i z Tadżykistanu – 9 osób, a także z Litwy – 12, Słowacji – 10.
