Uruchomiony w 2021 roku program wspiera lokalnych liderów i liderki w pozyskiwaniu wiedzy i kompetencji na rzecz prowadzenia w swoich społecznościach działań związanych z ochroną środowiska i adaptacją do zmian klimatu, a także skutecznego pozyskiwania funduszy Unii Europejskiej i innych środków na ich realizację.
Negatywne skutki zmian klimatycznych i degradacja środowiska naturalnego wymuszają poszukiwanie nowych, zrównoważonych metod rozwoju w społecznościach lokalnych. Odpowiedzią na te potrzeby jest program „Zielony Lider”, realizowany na podstawie udanego pilotażu z 2021 roku. W programie wykorzystano także doświadczenia zebrane podczas realizacji licznych projektów proekologicznych, prowadzonych zarówno w ramach programów PAFW, jak i przez inne organizacje pozarządowe.
Przedsięwzięcie jest skierowane do lokalnych liderów działających w miejscowościach do 50 tysięcy mieszkańców (w uzasadnionych przypadkach w miastach do 150 tysięcy mieszkańców), uczestników programów PAFW, a także innych liderów społecznych i samorządowych, którzy są przekonani o wadze działań w zakresie ochrony środowiska i klimatu. W latach 2021-2025, w programie wzięło udział 247 osób z 84 gmin z całej Polski.
Główna część programu ma charakter szkoleniowo-doradczy. Jego uczestnicy – liderzy wraz z zespołami – mogą korzystać z jednej z trzech ścieżek tematycznych: gospodarka odpadami, woda i zieleń oraz efektywność energetyczna. Mogą także ubiegać się o grant na wizytę studyjną krajową lub zagraniczną, która umożliwia nawiązanie współpracy z partnerami, transfer innowacyjnych rozwiązań, a także w miarę możliwości, przygotowanie pomysłów na wspólne projekty. Dzięki udziałowi w programie liderzy dowiadują się jak rozwiązywać istotny dla ich społeczności lokalnej problem w zakresie ochrony środowiska, uczą się korzystać z metod i narzędzi ułatwiających wprowadzanie zmian w społecznościach lokalnych, a także zdobywają wiedzę, jak ubiegać się o dotacje ze środków unijnych oraz innych funduszy na własne projekty proekologiczne.
Istotnym komponentem programu „Zielony Lider” jest Sieć Doradców – Zielone Fundusze będąca ogólnopolskim systemem informacji i doradztwa odnośnie zasad oraz mechanizmów funkcjonowania funduszy służących ochronie środowiska i klimatu, przede wszystkim unijnych. Służy ona wsparciu liderów organizacji pozarządowych oraz partnerstw organizacji i samorządów z małych miast i wsi. Obecnie wsparcie to jest udzielane przez 30 wyspecjalizowanych doradców, w każdym z regionów Polski.
Dotacje PAFW wyniosły 1 148 782 USD, w tym na ostatnią edycję 552 870 USD.
