Fundacja Ośrodka KARTA zaprasza młodzież do udziału w ogólnopolskim badawczo-kreacyjnym konkursie historycznym, organizowanym z okazji zbliżającej się 100. rocznicy powstania „Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych”.
Deklaracja Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych
to wyjątkowy zbiór dokumentów opracowanych w Polsce i przekazanych w 1926 roku do Białego Domu prezydentowi Calvinowi Coolidge’owi, jako wyraz wdzięczności i przyjaźni z okazji 150. rocznicy ogłoszenia amerykańskiej Deklaracji Niepodległości.
Pod tzw. „adresem dziękczynnym” podpisało się wówczas blisko 1,3 miliona Polaków. Byli wśród nich przedstawiciele wszystkich zawodów i wyznań: od najwyższych władz państwowych z prezydentem Ignacym Mościckim i marszałkiem Józefem Piłsudskim, przez rząd, parlament, generalicję, samorządy i duchowieństwo, aż po nauczycieli, uczennice i uczniów szkół średnich i powszechnych. Najmłodsi sygnatariusze mieli 7 lat.
Ten niezwykły zbiór – ponad 30 tysięcy stron, dziś dostępny na portalu Polska1926.pl – czeka na ponowne odkrycie. A wraz z nim: ludzie, ich historie, losy i wybory – często zapomniane, lokalne, pozornie „zwyczajne”, a jednak tworzące wspólne doświadczenie całego pokolenia.
Konkurs
Skierowany jest do młodzieży w wieku 13–19 lat.
Do konkursu można zgłaszać prace zespołowe (3–5 osób), realizowane pod opieką tutorską nauczyciela lub nauczycielki, bibliotekarza lub bibliotekarki, animatorki lub animatora kultury itp.
Uczestnicy i uczestniczki wcielają się w rolę młodych badaczy i badaczek historii. Ich zadaniem będzie poszukiwanie źródeł oraz rekonstruowanie osobistych i zawodowych losów pojedynczych osób lub grup (rodzin, klas szkolnych, mieszkańców miejscowości), których podpisy znajdują się na kartach „Deklaracji”. Odnalezienie sygnatariuszy związanych z własnym regionem, szkołą lub historią rodzinną – lokalnych, często nieznanych bohaterów; opowiedzenie odkrytych historii w nowoczesnej, atrakcyjnej i dowolnie wybranej formie, takiej jak: film, podcast, wirtualna wystawa, komiks, StoryMap, zin, i inne.
Organizatorzy dopuszczają wykorzystanie narzędzi AI zarówno w pracy badawczej, jak i twórczej, uznając je za element współczesnego warsztatu, który może wzbogacić możliwości ekspresji naukowej i artystycznej. Jednocześnie stawiają jasne granice w pracy ze źródłami historycznymi – wymagają transparentności, rzetelności oraz przestrzegania zasad etyki.
Celem jest, aby efekty pracy konkursowej po zakończeniu projektu zaistniały w lokalnej przestrzeni społecznej i wniosły realną wartością dodaną.
Termin nadsyłania prac
Do 15 kwietnia 2026 roku.
Więcej informacji
Finał i Gala konkursu odbędą się w czerwcu 2026 roku w Warszawie. Do udziału zostaną zaproszone zespoły, których prace uzyskają najwyższe oceny.
Realizatorem konkursu jest Fundacja Ośrodka KARTA. Fundatorem konkursu jest Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności w ramach programu „Szkoła Ucząca Się”.
