Instytut Monitorowania Mediów (IMM) wraz ze Stowarzyszeniem Demagog opublikowali najnowszy raport dotyczący antyukraińskiej propagandy w polskim Internecie, obejmujący okres sierpień–listopad 2025 r. Najświeższe opracowanie wskazuje na intensyfikację fałszywych narracji wymierzonych w Ukrainę i jej obywateli.
Publikacja jest współfinansowana przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności w ramach programu „Wspieramy Ukrainę”, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Od 2022 roku Stowarzyszenie Demagog we współpracy z Instytutem Monitorowania Mediów (IMM) analizuje skalę antyukraińskiej propagandy w polskojęzycznym Internecie w odpowiedzi na dezinformację przekładającą się na wzrost niechęci wobec Ukraińców wśród Polaków. Najnowszy raport, przygotowany w ramach programu „Wspieramy Ukrainę”, analizuje trendy, podaje przykłady i identyfikuje głównych autorów tego typu dezinformacji.
Analiza pokazuje, że dezinformacja wymierzona w Ukrainę i jej obywateli nie słabnie – przeciwnie, przybiera coraz bardziej zróżnicowane formy. Autorzy raportu wskazują na rosnącą liczbę fałszywych narracji, których celem jest antagonizowanie Polaków i Ukraińców, podważanie solidarności społecznej oraz szerzenie nieufności wobec instytucji publicznych.
Wśród najczęściej powielanych nieprawdziwych przekazów znalazły się te przedstawiające Ukrainę jako „państwo upadłe”, sugerujące „zmęczenie Polaków pomocą” czy rozpowszechniające fałszywe informacje o rzekomych przywilejach dla uchodźców. Coraz częściej propaganda pojawia się w formie memów, krótkich filmów i komentarzy w mediach społecznościowych, co ułatwia jej szybkie rozpowszechnianie.
„Propaganda antyukraińska ewoluuje i dostosowuje się do nowych form komunikacji, co czyni ją bardziej skuteczną i trudniejszą do zwalczania” – podkreślają autorzy raportu.
Pełna treść raportu dostępna jest na stronie Stowarzyszenia Demagog.
„Wspieramy Ukrainę” to specjalny program grantowy, uruchomiony przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności w marcu 2022 roku w odpowiedzi na wojnę w Ukrainie, skierowany do polskich organizacji pozarządowych niosących pomoc ludności cywilnej w Ukrainie, a także uchodźcom wojennym w Polsce. Na program Fundacja przeznaczyła dotąd ponad 14 milionów złotych dofinansowując 260 projektów.
Celem programu jest wsparcie działań polskich organizacji pozarządowych podejmowanych we współpracy z partnerami w Ukrainie, a także realizowanych w Polsce na rzecz uchodźców z Ukrainy.
Ze wsparcia programu skorzystało dotychczas bezpośrednio blisko 180 tysięcy ukraińskich uchodźców przebywających w Polsce, w tym ponad 30 procent to dzieci i młodzież poniżej 18 roku życia, a także ponad 167 tysięcy osób w Ukrainie, w tym ponad 38 tysiące dzieci i młodzieży. Ponad 236 tysięcy osób otrzymało wsparcie humanitarne, ponad 21 tysięcy skorzystało ze wsparcia psychologicznego, a ponad 15 tysięcy uzyskało porady prawne i obywatelskie. Kampania informacyjna mająca na celu przeciwdziałanie dezinformacji na temat uchodźców z Ukrainy objęła swoim zasięgiem w Polsce ponad 1,5 miliona osób.
Program wspiera m. in. projekty mające na celu przeciwdziałanie dezinformacji i fałszywym narracjom oraz zapewnienie rzetelnej informacji o sytuacji społeczności uchodźczyń i uchodźców z Ukrainy w Polsce oraz sytuacji w Ukrainie. „Służy to budowaniu cyfrowej odporności i przeciwdziałaniu wzrostowi napięć społecznych” – wyjaśnia Agnieszka Mazur, Dyrektor Programowa Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.
